Devlet Tahvili ve Hazine Bonosu

İhraç eden kurumun borçlanma ihtiyacını sağlayan bir enstrümandır. En yaygın olanları TC Hazine Bakanlığı'nın devletin dönemsel ihtiyaçları için ihraç ettiği Hazine Bonosu ve Devlet Tahvilleridir.

Borçlanma ihtiyacı olan hükümetler bono veya tahvil ihraç eder. Şirket tahvilleri, devlet tahvillerine kıyasla, şirketin iflası ihtimali nedeniyle daha yüksek risk taşıdığı için, genellikle hazine bonosu veya devlet tahvillerinden daha yüksek faiz getirisine sahiplerdir.

Hazine bonosu ve devlet tahvili satın almadan önce bilinmesi gereken üç önemli konu bulunmaktadır: Bunlar; nominal değer, kupon faiz oranı ve vadedir. Bu üç hususu bilmek, size hazine bonosu ve devlet tahvilleri performansını diğer potansiyel yatırımlarla karşılaştırma olanağı sağlayacaktır.

Nominal değer, İskontolu olarak satılan bonolarda yatırımcının vade sonunda alacağı tutardır. Kupon faizli tahvillerde kupon faizlerine baz olacak tutarı simgeler ve vade sonunda son kupon faizi ile birlikte alacağı tutarı ifade eder.

Kupon oranı, Nominal üzerinden alınacak faiz oranıdır. Örneğin, altı ayda bir kupon faizi ödemeli bir tahvilin nominal değeri 1.000,00 TL ve kupon faiz oranı %10 ise, devlet tahvili hamili ilk altı ayın sonunda 50,00 TL, ikinci altı ay ve aynı zamanda vade sonunda 50,00 TL artı nominal değer olan 1.000,00 TL alacaktır. Tahvilin ilk ihracında kupon faizi ile birlikte kupon faizi ödeme aralıkları da duyurulur. (3 ay, 6 ay ya da 1 yıl ) Vade, nominal değerin ve son faiz ödemesinin yapılacağı tarihtir. Örneğin vadesi 14 Eylül 2022 olan bir tahvil ya da bonoda, o tarihte bono/tahvil hamiline nominal tutar ve eğer tahvil ise son kupon faizi ödenecektir.

Hazine bonosu veya devlet tahvillerini diğer yatırım alternatifleri ile karşılaştırmak için tahvilin cari getirisi ve vade sonuna kadar getirisi hesaplanabilir. Tahvilin yıllık cari getirisi alınacak olan yıllık kupon ödemesinin tahvilin mevcut piyasa fiyatına bölünmesi ile elde edilir. Vadeye kadar getiri ise tahvilin vade sonuna kadar elde tutulması ve alınan kupon ödemeleri ile tahvilin mevcut piyasa fiyatından alınması halinde yatırımcıya sağlayacağı yıllık getiri oranını ifade eder. Bunun için tahvilin vade süresince sağlayacağı tüm kupon gelirleri ile alım fiyatı ve vade sonunda geri alınacak nominal değer arasındaki fiyat farkı dikkate alınır. Yatırım türlerinden beklenen getiriler karşılaştırılırken risk değerleri ve piyasa koşulları da göz önüne alınmalıdır.

Hazine bonosu veya devlet tahvili, vade tarihine kadar elde tutulursa, kupon ödemeleri ve nominal değerin vade sonunda ödenmesi T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı yükümlülüğündedir. Ancak bir hazine bonosunun veya devlet tahvilinin ikincil piyasada (tezgâh üstü) itfa tarihinden önce satılmak istenmesi durumunda tahvil değeri faiz oranı, vade uzunluğu, enflasyon beklentisi, risk primi ve diğer faktörlere bağlı olarak değişebilmektedir. Faiz oranı, enflasyon beklentisi ve risk primi arttıkça hazine bonosu veya devlet tahvilinin değeri düşecek, vadeye kalan gün sayısı arttıkça bu değer düşüşü artacaktır. Aynı şekilde faiz oranı, enflasyon beklentisi, risk primi azaldıkça hazine bonosu veya devlet tahvilinin değeri artacak, vadeye kalan gün sayısı arttıkça bu değer artışı yükselecektir.

İhaleye Bankamız aracılığı ile katılmak için öncelikle Bankamızda bir hesabınızın olması gereklidir. İhaleye katılmak istediğiniz miktarı ve oranı belirten bir yazılı talimatı en geç ihale günü saat 13.00'e kadar herhangi bir şubemize bildirmeniz gerekmektedir.